Pareltjes in de provincie (deel 4): De Nicolaaskerk in Oldenzijl


Je ziet de hervormde kerk bijna niet staan als je er langs rijdt, omdat tijdens de zomer de gewassen en de bomen bij de ingang je het zicht ontnemen. Maar als je even de moeite neemt om door het hek te lopen openbaart zich een prachtig beeld, de mooi onderhouden Nicolaaskerk uit de 13de eeuw in Oldenzijl.


Het dorp Oldenzijl dank zijn naam aan ‘de olde zijl’ oftewel, de oude sluis die zich vermoedelijk bevond in de oude dijk van Uithuizen naar Oldenzijl in de Meedstermaar. De kerk is gewijd aan Sint Nicolaas, de patroonheilige voor drenkelingen en zeelieden in geval van nood.

De romaans-gotische kerk met zijn fraaie baksteen-architectuur is sinds 2006 eigendom van de Stichting Nicolaaskerk Oldenzijl en heeft naast de reguliere kerkdienst ook een culturele functie waardoor het bouwwerk een multifunctionele invulling geeft aan het dorp. Vroeger heeft er een losstaande toren ten zuidwesten van de kerk gestaan die in 1829 is afgebroken. Dat lezen we op het bord van Landmerken bij de ingang. Het kleine torentje op de kerk dateert van 1683, net als het meubilair. de kerk werd tussen 1950 en 1955 gerestaureerd.

Lampengeld

In de kerk ligt achterin predikant ds. G. van Blijster (+1690) begraven, samen met zijn vrouw die eerder in 1962 overleed. Onder de preekstoel uit 1768 ligt de grafsteen van Merten Wijbes, die uit het depot in Hoogkerk van het Groninger Museum komt. Na 300 jaar is de steen weer terug waar hij oorspronkelijk vandaan kwam. Merten Wijbes woonde op de boerderij Iturea en betaalde in de 16de eeuw lampengeld aan de kerk in Oldenzijl om met een olielamp het sacramentshuisje te verlichten waar destijds de hostie werd bewaard. Dit in ruil voor het gebruik van een stukje land. De betaling van 1 euro lampengeld per jaar is tot op de dag van vandaag in ere gehouden, ook al zijn de olielamp en het sacramentshuisje niet meer te vinden in de kerk.

De kerk die op een deels omgrachte wierde staat, bestaat uit 4 traveeën met een halfronde apsis die binnen bij de benedenzone is verdeeld in vijf rondboognissen. Bij binnenkomst van de kerk hangt aan de noordwand de vrij dominant de fraai versierde gedenksteen van het kerkherstel in 1683.  Aan dezelfde kant staan ook de herenbanken met een opzetstuk in de stijl van Lodewijk XIV van het echtpaar Onno Tamminga van Alberda (1669-1743) en Josina Petronella Clant (1676-1746) die op de borg Scheltema-Nijenstein te Zandeweer woonden.

Bronnen bij dit artikel:

Andere pareltjes in de provincie:

The following two tabs change content below.
Vrijwillig werkzaam als hoofdredacteur/journalist bij de Groninger Krant sinds oktober 2013. Voorheen als freelancer bij Regiokrant Groningen, Post Online, Dagelijkse Standaard.

Comments are closed.

error: © Groninger Krant 2016
Lees vorig bericht:
Inschrijving Plantsoenloop geopend

De inschrijving van de 59e editie van de Plantsoenloop is geopend. De oudste en gezelligste loop van Groningen trekt op...

Sluiten