Category: Natuur

Meer natuur en mooier landschap voor het Noordlaarderbos

Dit voorjaar legden Landschapsbeheer Groningen samen met Natuurmonumenten een nieuwe poel aan in het Noordlaarderbos vlakbij het gelijknamige dorp Noordlaren. Met hulp van bewoners, vrijwilligers en werkzoekenden werd een nieuwe parel in het project ‘Natte landschapselementen’ gerealiseerd.


Project ‘Herstel natte landschapselementen’
In het zuidelijk Westerkwartier en het Gorecht liggen veel natte landschapselementen zoals dobben, pingoruïnes en vennen. Deze elementen vormen karakteristieke, cultuurhistorische parels in het landschap en trekken kikkers, salamanders en andere amfibieën aan. Projectleider Ivon Benus van Landschapsbeheer Groningen is enthousiast over de aanleg van de poel: ‘samen met de omgeving werken we aan een mooier landschap. De poel is aangelegd in een natuurlijke laagte, waar de wind talloze jaren vrij spel had. Voorafgaand aan de aanleg hebben we met vrijwilligers van onder andere het nabijgelegen Nivonhuis in Noordlaren, onderzoek naar de bodemopbouw uitgevoerd. Waardevolle gegevens die we gebruikt hebben bij de totstandkoming van deze poel’. De aanleg van de plas sluit goed aan bij het programma ‘Gebiedsaanpak Landschap Gorecht’.

Meer natuur
Behalve kikkers en salamanders profiteren ook allerlei plantensoorten van deze nieuwe plas, aldus ecoloog Jacob de Bruin van Natuurmonumenten: ‘we gaan het grasland rond de poel bloemrijker maken door na de bloeiperiode te maaien en het maaisel af te voeren. Zo ontstaat de jaren erna een schralere grond waar het steeds bloemrijker wordt. Pleksgewijs begrazen we het gebied met Drentse heideschapen. De bosranden bij de poel gaan we grilliger maken door hier en daar en enkele boom te verwijderen. Zo’n golvende bosrand, biedt dan weer plek voor struiken waar vlinders, bijen en andere insecten op af komen’. Kortom, een prachtige bloemrijke en natuurlijke plek in het Noordlaarderbos om van te genieten.

Lees verder

Ruimte voor de roerdomp op het Zuidlaardermeer

De werkzaamheden voor de roerdomp in de oevers van het Zuidlaardermeer zijn afgerond. Grote delen van de omliggende rietvelden zijn de afgelopen 2 jaar verlaagd en er zijn enkele grote, maar ondiepe, waterpartijen in aangelegd. Met het materiaal wat vrijkomt is nog extra rietvelden aangelegd, zowel op ondiepe delen in het Zuidlaardermeer, alsook in de Kropswolderbuitenpolder op kleine schaal.


De roerdomp, fotograaf Gerrit Kiekebos

De rietvelden van het Zuidlaardermeer waren grotendeels te droog voor moerasvogels. Dit komt door peilverlagingen, verzurende depositie en natuurlijke ontwikkeling.

Dankzij financiële bijdragen van de Provincie Groningen, Prins Bernard Cultuurfonds en Kikkoman Foods B.V. kon een flinke start gemaakt worden om de oeverlanden van het meer te vernatten. Niet alleen de roerdomp profiteert van deze opknapbeurt. Ook andere moerasvogels als baardman, grote karekiet en snor zullen profiteren. De waterkwaliteit zal door de maatregelen verbeteren. Dankzij ondiep ondergelopen rietvelden zal het zwevend slib uit het water bezinken en wordt het doorzicht verbetert. Ondergedoken waterplanten en vissen profiteren hiervan. Het is de bedoeling dat in de toekomst ook nog andere delen van het gebied aangepakt zullen worden.

Het werk is uitgevoerd door Knoop Baggerwerken uit Tynaarloo.

Natuur Lieftinghsbroek veiliggesteld met beheerplan

Natuurgebied het Lieftinghsbroek in Westerwolde heeft een eigen beheerplan gekregen. Hierin staat wat er nodig is om ervoor te zorgen dat het karakteristieke blauwgrasland en plantensoorten als de gevlekte orchis, blauwe knoop en moerasviooltje er kunnen blijven groeien. Het beheerplan lag eind 2016 ter inzage. Daarop zijn geen reacties binnengekomen. Het college van Gedeputeerde Staten het plan nu definitief vastgesteld.


Gevlekte orchis in natuurgebied Lieftinghsbroek (foto: provincie Groningen)

Rijke geschiedenis
Het natuurgebied, dat ongeveer 20 hectare groot is, is eigendom van Natuurmonumenten en maakt deel uit van het Ruiten Aa-gebied in Oost-Groningen. Het Lieftinghsbroek is het enige gebied in Groningen met de status ‘Natura 2000’, waarmee het behoort tot het Europese netwerk van beschermde natuurgebieden. Het gebied kent een rijke geschiedenis: de oudste vermelding van ‘erve Liefsting’ dateert uit 1474. Ooit was het Liefthingsbroek twee keer zo groot en bestond het uit bos en hooilanden. Veel van het hooiland is langzaamaan dichtgegroeid met bos, maar het huidige blauwgrasland getuigt nog van het beheer als hooiland in het verleden. Hier bloeien karakteristieke soorten als gevlekte orchis, blauwe knoop, biezenknoppen en moerasviooltje .

Natuurlijke ontwikkeling
Natuurmonumenten beheert het bos al tientallen jaren. De natuurorganisatie laat het bos zich een natuurlijke wijze ontwikkelen. Voor een eeuwenoud gebied als het Lieftinghsbroek, met haar vele planten en dieren, is dit beheer van ‘niets doen’ in het bos voldoende. Voor het blauwgrasland volstaat het periodiek maaien en afvoeren van de vegetatie om de natuurwaarde te behouden.

Niet vrij te betreden
Het recente herstel van de waterhuishouding en de inrichting van de omgeving als natuurgebied zorgen ervoor dat het bos behouden blijft en zich verder kan ontwikkelen. Dat is niet alleen gunstig voor recreanten, maar ook voor de lokale ondernemers. Zo blijft het Lieftinghsbroek een prachtig, natuurlijk bos dat als parel in de ketting van de Ruiten Aa ruimte biedt aan plant en dier. Door zijn kwetsbaarheid is het Lieftinghsbroek voor mensen niet vrij te betreden. Maar vanaf de vele wandel- en fietsroutes door het Westerwolde is het wel goed te zien. Ook worden er excursies in het gebied georganiseerd.

Het Groninger Landschap koopt 25 hectare weidevogelgebied in Middag-Humsterland

Het Groninger Landschap heeft een strategische aankoop gedaan van 25 hectare grasland in Middag-Humsterland. Deze aankoop is bedoeld om het reservaat Medenertilsterpolder tussen Hardeweer en Beswerd uit te breiden en hier toekomstperspectief te bieden voor een levensvatbare populatie grutto’s.


Grutto (foto: Mike Tomale)

Het gaat slecht met de weidevogels in Groningen. Het aantal paartjes van de grutto is in enkele tientallen jaren afgenomen van 6000 naar ca. 1000. Het Groninger Landschap beheert belangrijke weidevogelgebieden in het Reitdiepgebied. Het gebied met de hoogste dichtheden grutto’s, de Medenertilsterpolder, ligt in Middag-Humsterland. Met een huidig oppervlak van 25 hectare is het reservaat eigenlijk te klein voor een gezonde weidevogelstand. Met de aankoop van nog eens 25 hectare kan het reservaat vergroot worden, hetgeen de uitgangssituatie voor weidevogels sterk verbetert.

De aankoop bij de Medenertilsterpolder is mogelijk gemaakt door een grote particuliere gift aan Het Groninger Landschap. Daarnaast wordt de aankoop gefinancierd met middelen die zijn vrijgekomen bij een kavelruil in Reitdiep-Noord.

Opwarming leidt tot enorme toename regenval in het Noordpoolgebied

De Arctische regionen staan bekend om hun diepvriestemperaturen, vooral in de winter, wanneer het met regelmaat -40°C of kouder wordt. Tegelijkertijd warmt het Noordpoolgebied vooral in de winter sterk op: drie keer zo snel als de rest van de wereld.


In het Noordpoolgebied gaat de opwarming drie keer zo snel als elders. Daardoor gaat de neerslag steeds vaker over in regen en wordt sneeuwval zelfs in de Arctische regio zeldzamer ©KNMI

Drie jaar geleden hebben onderzoekers van het KNMI al vastgesteld dat deze sterke Arctische opwarming zal leiden tot meer neerslag (tot wel 60%), maar de impliciete aanname was dat vanwege de lage temperaturen deze extra neerslag vooral in de vorm van sneeuw zou gaan vallen.

Richard Bintanja, werkzaam bij het KNMI en sinds 1 maart 2017 aangesteld als honorair hoogleraar bij het Energy and Sustainability Research Institute van de Rijksuniversiteit Groningen, en Olivier Andry hebben nu vastgesteld dat de toename in Arctische neerslag vrijwel uitsluitend in de vorm van regen zal plaatsvinden. In hun artikel in Nature Climate Change van 13 maart 2017 “Towards a rain-dominated Arctic” laten zij zien dat deze toename in regenval te wijten is aan de enorme opwarming van het Arctische gebied, zodat de neerslag (die begint als sneeuw) in de warme atmosfeer smelt en als regen de grond zal bereiken.

Zij laten bovendien zien dat neerslag in het Noordpoolgebied, nu nog gedomineerd door sneeuwval, aan het eind van de eeuw voornamelijk in de vorm van regen zal gaan vallen. Dit zal enorme consequenties gaan hebben, bijvoorbeeld voor de afsmelting van sneeuw, gletsjers, zee-ijs en permafrost (waardoor mogelijk meer methaan zal vrijkomen), voor allerlei ecosystemen die van vers water afhankelijk zijn maar ook voor de mens in de vorm van ijzel en de daarbij behorende infrastructurele problemen.

error: © Groninger Krant 2016